Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar se kufizimet e shpejtësisë në shërbimin satelitor ushtarak Starshield po vështirësojnë përpjekjet e Ukrainës për të interceptuar dronët rusë dhe për të mbrojtur infrastrukturën energjetike. Ai i ka kërkuar qeverisë amerikane dhe kompanisë së Elon Musk të ndërhyjnë për heqjen e këtyre kufizimeve.
“Ne po mbështetemi në heqjen e këtyre kufizimeve. Mbrojtja e jetëve dhe infrastrukturës energjetike të Ukrainës përpara dimrit varet drejtpërdrejt nga kjo”, deklaroi Zelensky.
Çështja e funksionimit të Starshield, një shërbim komunikimi satelitor i nivelit ushtarak i zhvilluar nga SpaceX dhe i ofruar Ukrainës nga qeveria amerikane, është diskutuar prej disa javësh.
Kreu i shtetit ukrainas tha se u kishte kërkuar zyrtarëve të tij të bashkëpunonin sa më ngushtë me administratën amerikane dhe kompaninë e Elon Musk.
“Është e rëndësishme të jemi në anën e duhur të historisë”, u shpreh ai. Ndërkohë, BBC ka kërkuar koment nga Shtëpia e Bardhë dhe Starlink.
Kufizimet në shpejtësi ndikojnë te dronët interceptues
Ukraina përdor shërbimin standard Starlink për komunikimet në fushën e betejës, ndërsa Starshield përdoret edhe për operacionet e interceptimit të dronëve në hapësirën ajrore të vendit.
Sipas Zelenskyt, kufizimet e shpejtësisë në terminalet Starshield janë vendosur në zonat e pushtuara nga Rusia dhe përgjatë vijës së frontit. Ai tha se dronët ukrainas interceptues humbasin lidhjen me operatorët kur arrijnë shpejtësi rreth 161 kilometra në orë, duke e bërë të vështirë ndjekjen e dronëve rusë Shahed me motor reaktiv.
Të premten, presidenti ukrainas deklaroi se kufizimet prej rreth 160 kilometrash në orë ishin zbatuar që nga e hëna, por jo në të gjithë territorin e Ukrainës.
Ai paralajmëroi gjithashtu për pasojat politike të zbatimit të kufizimeve vetëm në territoret e pushtuara.
“Kjo ka tashmë implikime politike. Nëse vendosni kufizime atje, ju tashmë po i njihni pjesërisht territoret e pushtuara përkohësisht si jo tonat”, citohet të ketë thënë Zelensky nga “The New York Times”.
Përplasjet për përgjegjësinë e kufizimeve
Kufizimet u bënë publike për herë të parë në tetor dhe shkaktuan deklarata kontradiktore mes Elon Musk dhe Presidentit amerikan Donald Trump.
Musk tha se përgjegjësia për funksionimin e Starshield i takonte qeverisë amerikane, pasi ky shërbim kontrollohet prej saj. Trump, nga ana tjetër, mohoi përgjegjësinë dhe deklaroi se i kishte kërkuar Muskut ta rikthente funksionimin normal.
Pas rreth një jave, shërbimi dukej se po kthehej në normalitet, por Ukraina raportoi se kufizimet vazhdonin të ishin në fuqi.
Problemet e komunikimit u shfaqën në një periudhë tensionesh diplomatike mes Zelenskyt dhe Trumpit, pas sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës së naftës në Rusi.
Trump kritikoi goditjet ndaj rafinerive ruse, duke pretenduar se ato kishin ndikuar në rritjen e çmimeve globale të naftës. Kievi, ndërkohë, i konsideron këto objekte burim të rëndësishëm financimi për përpjekjet luftarake të Moskës.
Rusia intensifikon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike
Ukraina po përballet gjithashtu me mungesë të raketave interceptuese Patriot, të prodhuara në SHBA dhe të përdorura për mbrojtjen nga sulmet raketore ruse.
Gjatë natës dhe deri në mëngjesin e së dielës, Rusia goditi infrastrukturën energjetike në rajonet Zaporizhzhia, Sumy, Odesa, Zhytomyr dhe Kirovohrad. Sipas autoriteteve ukrainase, u goditën edhe objekte hekurudhore në rajonet Dnipro, Kharkiv dhe Zaporizhzhia.
Dhjetëra persona u plagosën nga sulmet, ndërsa dy të tjerë u plagosën në rajonet Donetsk dhe Kiev. Guvernatori i rajonit Chernihiv, Vyacheslav Chaus, njoftoi se dy persona u vranë gjatë një sulmi ndaj një objekti infrastrukturor në qytetin Mena. Ai raportoi gjithashtu për goditje ndaj objekteve energjetike në rajon.
Ukraina godet objekte industriale në Rusi
Ndërkohë, ushtria ukrainase njoftoi se kishte goditur një uzinë petrokimike dhe një rafineri nafte në qytetin Nizhnekamsk, në rajonin rus të Tatarstanit.
“Natën e 15 nëntorit, njësitë e Forcave të Mbrojtjes të Ukrainës arritën në Nizhnekamsk në Tatarstan”, thuhej në deklaratën e ushtrisë në Telegram.
Sipas saj, dy ndërmarrjet e goditura furnizojnë ushtrinë ruse me lëndë të para dhe karburant.
Në një tjetër sulm ukrainas, një person u vra në qytetin portual Taganrog, pranë kufirit me Ukrainën, sipas guvernatorit rajonal Yuri Slyusar.
Ndërsa në rajonin e pushtuar të Luhanskut, udhëheqësi i vendosur nga Moska, Leonid Pasechnik, raportoi për vrasjen e një shoferi kamioni dhe një gruaje të moshuar.
Estonia mbyll pikat kufitare me Rusinë
Në zhvillime të tjera, Estonia ka njoftuar se do të mbyllë pikat e kalimit kufitar me Rusinë nga 1 dhjetori, pas një tentative të dyshuar sabotimi ndaj kompanisë së prodhimit të dronëve Threod Systems.
Tetë persona janë arrestuar nën dyshimin se tentuan t’i vinin zjarrin objekteve të kompanisë.
Autoritetet estoneze pretendojnë se të dyshuarit kishin marrë udhëzime nga shërbimi rus i inteligjencës ushtarake GRU. Moska nuk ka reaguar deri tani ndaj këtyre akuzave.
“Rusia duhet të kuptojë se veprimet armiqësore kundër Estonisë kanë pasoja”, deklaroi ministri i Jashtëm estonez, Margus Tsahkna./ BBC