Ushtria izraelite ka ngarkuar 3.5 milionë fotografi të palestinezëve në platformën cloud të Amazon, për të përdorur teknologjinë e njohjes së fytyrës dhe për të analizuar imazhet e popullsisë në Gaza dhe Bregun Perëndimor. Sipas një hetimi të publikuar nga gazeta “The Guardian”, ky veprim ndodhi në muajt e parë të ofensivës izraelite në Gaza, ndërsa ushtria po zgjeronte përdorimin e infrastrukturës teknologjike të kompanisë amerikane.
Dokumentet e rrjedhura, të siguruara nga “The Guardian”, tregojnë se imazhet u transferuan në sistemin cloud të Amazon në fillim të vitit 2024. Ato i përkisnin një departamenti të ushtrisë izraelite, i cili administron një bazë të gjerë fotografish dhe të dhënash për palestinezët që jetojnë në Gaza dhe Bregun Perëndimor.
Sipas dokumenteve, departamenti njoftoi Amazonin për vendimin për të ngarkuar imazhet, me qëllim përdorimin e Rekognition, platformës së kompanisë për analizimin e imazheve përmes inteligjencës artificiale dhe njohjes së fytyrës.
Hetimi i “The Guardian”, i bazuar në dokumente dhe intervista me burime ushtarake, zbulon se Izraeli ka transferuar vitet e fundit sasi të mëdha të dhënash në qendrat e të dhënave të Amazon. Mes tyre përfshihen materiale të ndjeshme të inteligjencës dhe informacione personale për palestinezët që jetojnë nën pushtimin izraelit.
Fotografitë u zhvendosën në një qendër të të dhënave të Amazon pranë Tel Avivit nga një departament ushtarak i njohur si “Rolling Stone”, pjesë e një njësie të softuerëve ushtarakë.
Fotografitë e palestinezëve dhe mbikëqyrja në pikat e kontrollit
Departamenti “Rolling Stone” administron një sistem të përdorur prej vitesh nga ushtria izraelite, i cili shërben si një bazë qendrore informacioni për palestinezët në Gaza dhe Bregun Perëndimor.
Në muajt e parë të ofensivës tokësore në Gaza, pas tetorit 2023, ushtria izraelite mblodhi vazhdimisht fotografi të palestinezëve që kalonin nëpër pikat e kontrollit. Shumë prej tyre ishin zhvendosur nga banesat e tyre për shkak të bombardimeve.
Nuk është e qartë nëse 3.5 milionë fotografitë e ngarkuara në Rekognition janë marrë pikërisht në këto pika kontrolli. Megjithatë, një burim ushtarak i njohur me përdorimin e teknologjisë së njohjes së fytyrës tha se infrastruktura cloud e Amazon u përdor për shkak të vëllimit shumë të madh të imazheve të mbledhura në terren.
Izraeli ka përdorur prej kohësh teknologjinë e njohjes së fytyrës, veçanërisht në Bregun Perëndimor. Skanimi i fytyrave është bërë pjesë e kontrolleve në pikat kufitare dhe ushtarët përdorin aplikacione të posaçme në telefonat inteligjentë për të fotografuar palestinezët dhe për të mbledhur të dhëna rreth tyre.
Në fazat e para të luftës në Gaza, ushtria izraelite përdori Rekognition për të identifikuar pengjet e kapura nga Hamasi gjatë sulmit të 7 tetorit 2023. Teknologjia u përdor gjithashtu për identifikimin e personave që ushtria dyshonte se ishin militantë.
“The New York Times” kishte raportuar më herët se ushtria eksperimentoi me teknologji të disponueshme në treg për të identifikuar fytyra në turma dhe në pamjet e dronëve. Sipas raportimit, në disa raste civilë u identifikuan gabimisht si militantë.
Ushtarët izraelitë në zyrat e Amazon në Tel Aviv
Dokumentet zbulojnë gjithashtu se në fillim të vitit 2024, një grup ushtarësh izraelitë punonte nga zyrat e AWS-së në Tel Aviv, në një nga rrokaqiejt më të lartë të vendit.
Sipas burimeve ushtarake të cituara nga “The Guardian”, ata po shqyrtonin mënyrat se si infrastruktura cloud e kompanisë mund të ndihmonte në funksionimin më efikas të një programi të njohjes së fytyrës që po zhvillohej në Gaza.
Nuk është e qartë nëse puna e këtij grupi u bë pjesë e operacioneve konkrete apo nëse kishte lidhje të drejtpërdrejtë me 3.5 milionë fotografitë e ngarkuara në Rekognition.
Një zëdhënës i AWS-së tha se klientët e kompanisë vizitojnë rregullisht zyrat për takime dhe informime. Ai i cilësoi si të pabazuara sugjerimet se prania e ushtarëve izraelitë kishte ndonjë qëllim tjetër përtej angazhimit rutinë me klientët.
Project Nimbus, marrëveshja shumë miliardë dollarëshe
Marrëdhënia mes Izraelit dhe Amazon mbështetet kryesisht te një kontratë e vitit 2021, e njohur si Project Nimbus. Përmes kësaj marrëveshjeje shumë miliardë dollarëshe, Amazon Web Services dhe Google ofrojnë shërbime cloud për institucione të ndryshme qeveritare dhe ushtarake izraelite.
“The Guardian” kishte raportuar më parë se kontrata përmban kushte të veçanta që kufizojnë mundësinë e kompanive amerikane për të ndërprerë ose pezulluar shërbimet cloud për qeverinë dhe ushtrinë izraelite, edhe në rastet kur përdorimi i tyre mund të shkelë kushtet e shërbimit.
Këto kushte do të pengonin një veprim të ngjashëm me atë të Microsoft-it, i cili vitin e kaluar ndërpreu aksesin e ushtrisë izraelite në një teknologji të përdorur për një sistem mbikëqyrjeje masive, të zbuluar nga “The Guardian” dhe revista “+972”.
Në kuadër të Project Nimbus, Amazon hapi qendra të reja të të dhënave në Izrael në fillim të vitit 2023. Kjo u mundësoi institucioneve qeveritare dhe ushtarake të transferonin të dhënat e tyre nga serverët ekzistues. Një pjesë e materialeve u zhvendos edhe nga qendrat e të dhënave të AWS-së në Irlandë.
Dokumentet tregojnë se një pjesë e kontratës parashikonte krijimin e një zone të veçuar brenda qendrave të të dhënave në Tel Aviv, me masa të shtuara sigurie fizike dhe dixhitale, ku ushtria izraelite mund të ruante materiale të ndjeshme që lidhen me operacionet ushtarake dhe mbledhjen e inteligjencës.
Kjo hapësirë u përshkrua si një “kopsht i rrethuar me mure”, një zonë e izoluar brenda infrastrukturës cloud të AWS-së.
“Plani ishte të migroheshin të gjitha të dhënat”
Sipas dokumenteve, departamenti “Rolling Stone” ishte ndër klientët më të rëndësishëm ushtarakë izraelitë të AWS-së. Gjatë vitit 2023, ai transferoi në sistemin cloud një pjesë të konsiderueshme të bazave të të dhënave që administronte.
Një burim ushtarak i përfshirë në këtë proces tha se synimi ishte zhvendosja e të gjitha të dhënave nga serverët ushtarakë në infrastrukturën e Amazon.
“Plani [në Rolling Stone] ishte të migroheshin fotografitë, videot, të gjitha informacionet konfidenciale të inteligjencës – gjithçka”, deklaroi burimi, i cili foli në kushte anonimiteti.
Departamenti administron disa baza të mëdha të dhënash për palestinezët. Sistemi “Rolling Stone”, që mban të njëjtin emër me departamentin, përditësohet vazhdimisht dhe përfshin të dhëna personale e familjare, informacione mbi pronat, lejet e punës, pikat e kontrollit dhe aktivitetin kriminal.
Një ushtar izraelit, i cili dëshmoi për organizatën “Breaking the Silence” në vitin 2016, e përshkroi sistemin si një bazë të centralizuar ku ruhet informacioni i nevojshëm për kontrollin e popullsisë civile palestineze.
Për shkak të kontrollit izraelit mbi regjistrat e popullsisë në Gaza dhe Bregun Perëndimor, departamenti ka grumbulluar miliona fotografi të palestinezëve, të cilat janë bërë për kartat e identitetit që u lëshohen banorëve kur mbushin 16 vjeç.
Burime të njohura me punën e departamentit thanë se këto imazhe përdoreshin rregullisht në programet e njohjes së fytyrës. Një prej tyre është Blue Wolf, një aplikacion për telefonat inteligjentë që përdoret nga ushtarët izraelitë në Bregun Perëndimor për të skanuar fytyrat e palestinezëve dhe për të marrë informacione rreth tyre, përfshirë nëse janë shënuar si persona të dyshuar për arrestim.
Në Gaza, kamerat e vendosura në pikat e përkohshme të kontrollit kapnin imazhet e palestinezëve që afroheshin në këto vende. Sipas burimeve të cituara nga gazeta, teknologjia e njohjes së fytyrës përdorej më pas për të krahasuar imazhet e tyre me fotografitë e ruajtura në sistemet e “Rolling Stone”.
Pikat e kontrollit u kthyen në vende ku palestinezët ndaloheshin dhe mbaheshin në paraburgim. Sipas disa organeve të OKB-së dhe organizatave të të drejtave të njeriut, një pjesë e personave të ndaluar u dërguan në burgjet izraelite dhe u mbajtën në izolim, në disa raste duke u zhdukur me forcë.
Dokumentet sugjerojnë se infrastruktura cloud e AWS-së u përdor gjatë vitit 2024 edhe për të mbështetur aktivitetin e disa prej këtyre pikave të kontrollit. Burime brenda ushtrisë thanë se ushtarët izraelitë i quanin ato “Nakaz”, një fjalë hebraike që nënkupton kullimin.
Amazon: Nuk kemi dijeni për përmbajtjen e të dhënave të klientëve
Një zëdhënës i Amazon Web Services deklaroi se kompania nuk ka dijeni për përmbajtjen e të dhënave që klientët ruajnë në platformën e saj cloud.
“Ne respektojmë privatësinë e klientëve tanë dhe nuk diskutojmë marrëdhëniet tona me ta pa pëlqimin e tyre”, tha zëdhënësi.
Ndërkohë, një përfaqësues i Forcave të Mbrojtjes së Izraelit deklaroi se ushtria nuk kishte ndërmend të komentonte marrëveshjet apo shërbimet që lidhen me nevojat e saj operacionale.
Hetimi i “The Guardian” hedh dritë mbi përdorimin e infrastrukturës së kompanive të mëdha teknologjike për mbledhjen, ruajtjen dhe analizimin e të dhënave personale të palestinezëve, shpesh pa dijeninë apo pëlqimin e tyre.
Raportimi vjen në një kohë kur roli i inteligjencës artificiale në operacionet ushtarake izraelite në Gaza po shqyrtohet gjithnjë e më shumë, ndërsa Izraeli është përballur me akuza për krime të rënda gjatë ofensivës. Akuzat për gjenocid janë mohuar nga autoritetet izraelite, ndërsa një komision hetimor i OKB-së, organizata izraelite të të drejtave të njeriut dhe ekspertë të gjenocidit kanë mbështetur pretendimin se në Gaza është kryer gjenocid./ The Guardian