Altmedia
  • Kreu
  • Aktualitet
    • Politike
    • Ekonomi
    • Rajoni
    • Bota
    • Sport
    • Showbiz
  • Verifikim
  • Analizë
  • Dosje
  • Përtej
  • Video
  • Podcast
  • Kontakt
Reading: Ku mund të ekzistojë jeta aliene? Shkencëtarët po hetojnë botë të pazakonta
AltmediaAltmedia
Font ResizerAa
  • Analizë
  • Dosje
  • Përtej
  • Verifikim
  • Video
Kërko
  • Kreu
  • Aktualitet
    • Politike
    • Ekonomi
    • Rajoni
    • Bota
    • Sport
    • Showbiz
  • Verifikim
  • Analizë
  • Dosje
  • Përtej
  • Video
  • Podcast
  • Kontakt
Follow US
Bota

Ku mund të ekzistojë jeta aliene? Shkencëtarët po hetojnë botë të pazakonta

SHARE

Kërkimi për jetë jashtëtokësore nuk kufizohet më vetëm te planetët që ngjajnë me Tokën. Shkencëtarët po shqyrtojnë mundësinë e ekzistencës së jetës në atmosferën e Venusit, në oqeanet e fshehura nën akullin e hënave të largëta, por edhe në sisteme yjore ku mund të fshihen gjurmë të qytetërimeve të përparuara.

Për shumë vite, kërkimi për jetë përtej Tokës është përqendruar te planetët që kanë kushte të ngjashme me ato të planetit tonë: ujë të lëngshëm, temperatura të përshtatshme dhe një distancë të favorshme nga ylli i tyre.

Megjithatë, gjithnjë e më shumë studiues po shqyrtojnë mundësi të tjera. Jeta mund të ekzistojë edhe në mjedise që në pamje të parë duken armiqësore, ndërsa gjurmët e qytetërimeve të përparuara mund të kërkohen përmes shenjave teknologjike, jo vetëm biologjike.

“Ne i kemi sytë hapur dhe po mendojmë për lloje të ndryshme shenjash jete që mund të kërkojmë”, thotë Lisa Kaltenegger, astrobiologe në Universitetin Cornell në SHBA. Sipas saj, shkencëtarët po shqyrtojnë sa më shumë mundësi, për të mos humbur sinjale të mundshme të jetës.

Të gjithë organizmat e njohur në Tokë kanë nevojë për ujë të lëngshëm dhe një burim energjie. Jeta në planetin tonë bazohet gjithashtu te karboni. Por shkencëtarët nuk përjashtojnë mundësinë që jeta diku tjetër të funksionojë sipas kushteve të ndryshme.

Lexo gjithashtu

E papritur, Trump: Mund të takohem edhe me Kim Jong Un në Kinë
Izraeli ngarkoi miliona foto në platformën e njohjes së fytyrës të Amazon për të gjurmuar palestinezët
Rutte pranon se samiti i NATO-s nuk do të mbahet në Shqipëri: Takimi i radhës do të bëjmë kur të jetë e nevojshme
Pesë vende të BE-së planifikojnë qendër deportimi në Ruandë, projekt pilot për rreth 100 migrantë

Venusi, mes reve ku mund të fshihet jeta

Një nga vendet më të papritura që po shqyrtohet është Venusi. Në vitin 2020, astronomët njoftuan se kishin zbuluar shenja të mundshme të fosfinës në atmosferën e tij. Ky gaz mund të krijohet nga procese jo biologjike, si aktiviteti vullkanik, ndërsa prania e tij në Venus mbetet ende e diskutueshme. Megjithatë, në Tokë, fosfina mund të prodhohet edhe nga organizma të gjallë.

Sipërfaqja e Venusit është jashtëzakonisht e nxehtë, me temperatura që kalojnë 400 gradë Celsius, ndërsa presioni atmosferik është shumë i lartë. Por në lartësitë 55 deri në 65 kilometra mbi sipërfaqe, temperatura dhe presioni janë shumë më të afërta me kushtet në Tokë.

Për këtë arsye, disa shkencëtarë mendojnë se mikroorganizma mund të ekzistojnë në pika të vogla lëngu që qëndrojnë pezull në retë e planetit.

Për të hetuar këtë mundësi, po shqyrtohen disa misione hapësinore. Njëri prej tyre është Verve (Venus Explorer for Reduced Avours in the Environment), një projekt i udhëhequr nga Mbretëria e Bashkuar. Anija e vogël kozmike synohet të udhëtojë drejt Venusit në kuadër të misionit evropian EnVision, i planifikuar për nisje në vitin 2031.

Verve do të analizonte atmosferën e planetit për praninë e fosfinës, amoniakut dhe hidrogjenit. Sipas astronomit Dave Clements, këto matje mund të ndihmojnë në ndërtimin e provave për mundësinë e jetës në atmosferën e Venusit, por jo të përbëjnë vetë një zbulim përfundimtar.

Një tjetër projekt, Morning Star, i zhvilluar nga kompania amerikane Rocket Lab dhe Instituti i Teknologjisë i Masaçusetsit, synon të dërgojë një sondë në atmosferën e Venusit për të kërkuar shenja të mundshme jete përmes një teknike të quajtur fluoreshencë.

Ceres, një oqean i mundshëm nën sipërfaqe

Një tjetër kandidat i pazakontë është Ceres, planeti xhuxh që ndodhet në rripin e asteroideve mes Marsit dhe Jupiterit.

Kur anija kozmike Dawn e NASA-s e studioi atë nga viti 2015 deri në vitin 2018, zbuloi njolla të ndritshme në sipërfaqe, të cilat mendohet se përbëhen nga materiale të kripura.

Në gusht të vitit 2025, studiuesi Sam Courville nga Universiteti Shtetëror i Arizonës propozoi se Ceres mund të ketë pasur në të kaluarën një oqean nën sipërfaqe dhe një burim të qëndrueshëm energjie. Sipas tij, njollat e ndritshme mund të jenë mbetje të këtij oqeani, të cilat kanë dalë nga nëntoka.

Ceres përmban disa prej elementeve bazë të nevojshme për jetën, si karboni, squfuri, azoti, oksigjeni dhe fosfori, si dhe ujë. Megjithatë, për të mbështetur jetën nevojitet edhe energji.

Sipas studimit të Courville, rreth 2.5 miliardë vjet më parë, reaksionet kimike në brendësi të Ceresit, përfshirë zbërthimin e izotopeve radioaktive si kaliumi-40, mund të kenë siguruar energjinë e nevojshme për procese që lidhen me banueshmërinë.

Për të verifikuar këtë hipotezë, shkencëtarët do të duhet të dërgojnë një mision që të mbledhë mostra nga sipërfaqja e planetit xhuxh dhe t’i sjellë ato në Tokë për analiza të hollësishme.

Oqeanet e fshehura nën akull

Në pjesët e largëta të Sistemit Diellor, vëmendje të veçantë po marrin botët që mund të kenë oqeane të lëngshëm nën shtresa të trasha akulli.

Dy misione hapësinore, Europa Clipper e NASA-s dhe Juice e Agjencisë Evropiane të Hapësirës, janë nisur drejt Jupiterit për të studiuar hënat e tij Europa dhe Ganymede.

Europa konsiderohet një prej vendeve më premtuese për kërkimin e jetës. Oqeani i saj i mundshëm mendohet se mund të jetë në kontakt me një fund shkëmbor, duke krijuar kushte ku mund të ketë lëndë ushqyese për mikroorganizmat.

Shkencëtarët dyshojnë gjithashtu se uji nga oqeani nëntokësor mund të dalë herë pas here në sipërfaqen e ngrirë. Europa Clipper do të përpiqet të hetojë këto fenomene nga afër.

Në të ardhmen, studiuesit shpresojnë të dërgojnë një sondë që do të mund të depërtojë përmes shtresës së akullit dhe të arrijë drejtpërdrejt në oqean.

Por Europa dhe hëna e Saturnit, Enceladus, nuk janë të vetmet që mund të fshehin ujë të lëngshëm. Studimet e të dhënave nga misionet hapësinore kanë shtuar në listën e kandidatëve edhe Mimasin, hënën Triton të Neptunit dhe Plutonin.

Sipas shkencëtares planetare Alyssa Rhoden, kuptimi i studiuesve për botët e akullta me oqeane ka ndryshuar ndjeshëm, duke zgjeruar numrin e vendeve ku mund të ekzistojnë mjedise të banueshme.

A mund të zbulojmë qytetërime që lëvizin nga një planet në tjetrin?

Përtej Sistemit Diellor, një nga mënyrat kryesore për të kërkuar jetë është studimi i atmosferave të ekzoplanetëve, pra planetëve që rrotullohen rreth yjeve të tjerë.

Teleskopi Hapësinor James Webb ka nisur të analizojë atmosferat e disa prej tyre. Një sistem veçanërisht interesant është Trappist-1, ku shtatë planetë me përmasa të ngjashme me Tokën rrotullohen rreth një ylli xhuxh të kuq.

Astronomi Harrison Smith nga Instituti i Shkencës në Tokio propozon një mënyrë tjetër kërkimi: identifikimin e shenjave të qytetërimeve të përparuara që mund të jenë zhvendosur nga një planet në tjetrin.

Sipas kësaj hipoteze, një qytetërim që ka ekzistuar për një kohë shumë të gjatë mund të ketë shteruar burimet e planetit të origjinës dhe të jetë përhapur në botë të tjera. Nëse një proces i tillë do të përfshinte ndryshimin e atmosferave të planetëve për t’i bërë ato më të përshtatshme për jetën, gjurmët mund të dalloheshin përmes modeleve të ngjashme atmosferike.

Një instrument që mund të ndihmojë në testimin e kësaj ideje është teleskopi Ariel i Agjencisë Evropiane të Hapësirës, i planifikuar për t’u lëshuar në vitin 2031. Ai pritet të studiojë atmosferat e rreth 1,000 ekzoplanetëve.

Pulsarët dhe mundësia e teknologjive të pazakonta

Një tjetër mjedis që po shqyrtohet janë pulsarët, mbetje jashtëzakonisht të dendura të yjeve të shpërthyer, të cilët mund të rrotullohen mijëra herë në minutë.

Disa prej tyre njihen si “pulsarë merimangë”, sepse rrezatimi i tyre gradualisht shkatërron yllin shoqërues që ndodhet pranë tyre.

Filozofi Clément Vidal nga Universiteti i Lirë i Brukselit ka hedhur hipotezën se sisteme të tilla mund të shfrytëzoheshin nga qytetërime shumë të përparuara për të udhëtuar në galaktikë.

Sipas tij, një qytetërim që do të ndërtonte struktura të mëdha teknologjike rreth yllit shoqërues mund të arrinte të kontrollonte një pjesë të shtytjes së krijuar nga materiali që pulsari largon prej tij. Një strukturë e tillë mund të funksiononte si një lloj motori hapësinor.

Vidal ka identifikuar një sistem pulsari që, sipas analizave të tij, mund të kalojë pranë një ylli tjetër pas rreth 420 vjetësh. Ai sugjeron se kjo lëvizje mund të jetë interesante për t’u studiuar, megjithëse ideja mbetet spekulative.

Ndërkohë, astronomë të tjerë po shqyrtojnë mundësinë e zbulimit të strukturave teknologjike shumë të mëdha, si një sferë Dyson rreth vrimës së zezë në qendër të Rrugës së Qumështit, e cila teorikisht mund të shfrytëzojë energjinë e saj.

A mund të jetë një objekt ndëryjor anije kozmike aliene?

Një mundësi tjetër lidhet me objektet që vijnë nga sisteme të tjera yjore dhe kalojnë përmes Sistemit tonë Diellor.

Deri tani janë vërejtur tre objekte të tilla, të identifikuara si asteroide ose kometa. Megjithatë, astronomi Jason Wright nga Universiteti Shtetëror i Pensilvanisë thotë se nuk mund të përjashtohet plotësisht mundësia që në të ardhmen të zbulohet një objekt artificial i dërguar nga një qytetërim jashtëtokësor.

Sipas tij, teleskopi i Observatorit Vera C. Rubin në Kili mund të ndihmojë në identifikimin e objekteve të tilla, duke vëzhguar ndryshime të pazakonta në lëvizjen dhe orbitën e tyre.

Kërkimet për sinjale radio përmes projekteve si Breakthrough Listen nuk kanë dhënë deri tani prova të konfirmuara për ekzistencën e qytetërimeve jashtëtokësore.

Megjithatë, shkencëtarët po zgjerojnë mënyrat e kërkimit. Shenjat e jetës mund të jenë gjurmë gazrash në atmosferën e një planeti, material biologjik që del nga një oqean nën akull, apo edhe shenja të teknologjive që ende nuk dimë t’i identifikojmë.

Për momentin, asnjë prej këtyre hipotezave nuk përbën provë se jeta ekziston përtej Tokës. Por, sa më shumë përparon teknologjia e vëzhgimit, aq më shumë zgjerohen edhe mundësitë për ta kërkuar atë në vende që dikur dukeshin krejtësisht të pamundura./ BBC

TAGGED:botajeta alieneShkencëtarët
Share This Article
Email Kopjo linkun Print
Leave a Comment Leave a Comment

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

FacebookLike
InstagramFollow
YoutubeSubscribe
TiktokFollow
Minutë pas minute

Aksident tragjik në autostradën Fier-Vlorë, humb jetën shefi i Krimeve të Rënda (EMRI)

Grabitje e armatosur në mes të qytetit, autorët qëllojnë me armë dhe plagosin një person

Romelu Lukaku i jep fund aventurës me Belgjikën, largohet si golashënuesi më i mirë në histori

Aksident i rëndë në autostradës Fier-Vlorë, një i vdekur dhe një i plagosur

Përplasje te Kryeministria, policia nuk lejon protestën në bulevard

Nga e njejta kategori
Bota

BE diskuton shkurtimin e periudhës së provës për anëtarët e rinj, nga 15 në 10 vjet

Bota

Elon Musk dhe drejtues të teknologjisë kërkojnë rikthimin e Jensen Huang në krye të Nvidia-s

Bota Përtej

Kina: Takimi Xi-Trump-Putin, me rëndësi historike për paqen dhe stabilitetin botëror

  • Shiko edhe:
  • protesta
  • Policia
  • studente
  • edi rama
  • tirane
  • proteste
  • shba
  • donald trump
  • parashikimi
  • sali berisha
  • rusia
  • zgjedhje
  • kryeministria
  • horoskopi
  • spak
Altmedia
ALT Media sjell atë që lajmi nuk ta tregon gjithmonë. Një këndvështrim alternativ mbi ngjarjet, njerëzit dhe temat që formësojnë realitetin.
ALT Media — Një tjetër këndvështrim.
Rreth Nesh
  • Kontakt
  • Privacy Policy
  • Linja Editoriale

© Alt Media.