Luftimet në Jemen dhe sulmet e rebelëve Huthi ndaj Arabisë Saudite po shtojnë pasigurinë në Lindjen e Mesme. Përshkallëzimi i fundit ka vënë në pikëpyetje kufijtë e mëparshëm të konfliktit, ndërsa sulmet ndaj objektivave civile dhe infrastrukturës kritike rrisin rrezikun për një përballje më të gjerë rajonale.
Sipas analizës, zhvillimet në Jemen mund të ndjekin dy rrugë kryesore: krijimin e një koalicioni rajonal për një ofensivë të gjerë kundër Huthëve ose zgjatjen e një lufte rraskapitëse, pa një fitues të qartë.
Skenari i parë: Një koalicion rajonal kundër Huthëve
Arabia Saudite po kërkon të forcojë mbështetjen ndërkombëtare dhe aleancat rajonale për t’iu kundërvënë sulmeve të Huthëve, të cilët konsiderohen një kërcënim për sigurinë e më gjerë të Lindjes së Mesme.
Në këtë skenar, vendet e Gjirit mund të mbështesin drejtpërdrejt ose tërthorazi operacionet ushtarake në Jemen. Turqia dhe Pakistani mund të luajnë gjithashtu një rol, duke pasur parasysh marrëveshjen e mbrojtjes me Arabinë Saudite, të cilës në analizë i referohet si “Pakti i Mekës”.
Lexo gjithashtu
Mbështetja mund të përfshijë logjistikën, shkëmbimin e inteligjencës dhe, në varësi të zhvillimeve politike, edhe përfshirje më të drejtpërdrejtë ushtarake. Mundësia e ndërhyrjes së SHBA-së mbetet një tjetër faktor, megjithëse analiza e konsideron më pak të mundshme një përfshirje të re ushtarake amerikane në periudhën para zgjedhjeve të mesit të mandatit.
Objektivi kryesor i një koalicioni të tillë do të ishte rimarrja e zonave përgjatë bregdetit perëndimor të Jemenit, përfshirë territore pranë ngushticës strategjike Bab el-Mandab. Një përparim i forcave qeveritare mund të ndihmonte në uljen e kërcënimeve ndaj transportit detar në Detin e Kuq dhe të ndryshonte ekuilibrin ushtarak në favor të qeverisë së njohur ndërkombëtarisht.
Në një fazë të mëtejshme, rimarrja e kryeqytetit Sanaa mund të shndërrohej në objektiv. Megjithatë, përçarjet mes fraksioneve që mbështesin qeverinë dhe ndërhyrjet e jashtme mbeten pengesa për një strategji të përbashkët.
A mund të arrihet një marrëveshje me Huthët?
Nëse forcat qeveritare arrijnë të fitojnë terren, Huthët mund të detyrohen të negociojnë një ndërprerje të përkohshme të luftimeve. Sipas analizës, megjithatë, një marrëveshje e tillë nuk do të nënkuptonte domosdoshmërisht paqe të qëndrueshme, pasi mund të shërbente edhe për riorganizimin e forcave dhe rifillimin e operacioneve në një moment të mëvonshëm.
Skenari i dytë: Një luftë e zgjatur pa fitues të qartë
Mundësia tjetër është vazhdimi i konfliktit për një periudhë të gjatë, nëse Arabia Saudite dhe qeveria jemenase nuk arrijnë të kapërcejnë mosmarrëveshjet e brendshme.
Mungesa e koordinimit mund të ngadalësojë operacionet kundër Huthëve, duke u dhënë mundësi këtyre të fundit të ruajnë pozicionet dhe të intensifikojnë sulmet. Në këtë rast, qyteti strategjik i Taizit mund të bëhet një nga pikat vendimtare të luftës.
Një konflikt i zgjatur do të sillte rrezik për më shumë viktima civile dhe zhvendosje të popullsisë, ndërsa asnjëra palë mund të mos arrinte të siguronte epërsi vendimtare.
Pasojat ekonomike për Arabinë Saudite dhe vendet e Gjirit
Një luftë rraskapitëse do ta detyronte Arabinë Saudite të rriste shpenzimet për mbrojtjen, duke vështirësuar realizimin e objektivave të saj të zhvillimit ekonomik. Pasojat mund të përhapeshin edhe në ekonomitë e tjera të Gjirit.
Paqëndrueshmëria në rrugët detare të rajonit do të përbënte gjithashtu rrezik për eksportet e energjisë, transportin dhe tregtinë ndërkombëtare. Çdo përshkallëzim që prek rrugët strategjike detare mund të shtojë presionin mbi tregjet globale të energjisë.
Sipas analizës, Irani mund të përfitonte nga një konflikt i zgjatur, pasi Huthët mund t’i shërbenin si instrument ndikimi në rajon dhe si faktor në negociatat me bashkësinë ndërkombëtare.
Taizi, një pikë kyçe e konfliktit
Taizi konsiderohet një nga frontet më të rëndësishme të luftës civile në Jemen. Sipas materialit, Huthët kanë rrethuar qytetin dhe kanë ndërprerë rrugën kryesore që e lidh atë me Adenin, duke përkeqësuar situatën humanitare dhe duke detyruar mijëra banorë të largohen nga shtëpitë e tyre.
Qyteti, me një popullsi të vlerësuar në rreth 600 mijë banorë, ka qenë në vijën e parë të konfliktit që prej vitit 2015. Burime qeveritare, të cituara në material, thonë se rreth 80 mijë persona janë larguar nga qyteti gjatë luftimeve të fundit.
Taizi është një pozicion strategjik për shkak të shtrirjes së tij në malësitë jugore, nga ku kontrollohen korridore të rëndësishme drejt Adenit dhe zonës bregdetare pranë ngushticës Bab el-Mandab.
Nëse Huthët marrin kontrollin e plotë të qytetit, forcat qeveritare mund ta kenë më të vështirë të vijojnë kundërsulmin dhe të mbrojnë pozicionet përreth Adenit. Një humbje e tillë do të kishte edhe rëndësi simbolike për qeverinë dhe forcat që mbështeten nga Arabia Saudite.
Zhvillimet në Taiz dhe përgjatë bregdetit perëndimor mund të ndikojnë në drejtimin e mëtejshëm të luftës, ndërsa përshkallëzimi rrezikon ta kthejë konfliktin në Jemen në një krizë me pasoja edhe më të gjera për sigurinë dhe ekonominë e rajonit.
