Edhe nga 400 kilometra mbi Tokë, e drejta e votës nuk mbetet pas! Tre astronautë amerikanë të NASA-s kanë marrë pjesë në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, duke hedhur votat e tyre nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS).
Anil Menon, Jessica Watkins dhe Luke Delaney kanë plotësuar fletët e votimit në mënyrë elektronike dhe më pas i kanë dërguar ato përmes një sistemi të sigurt komunikimi drejt autoriteteve zgjedhore në Tokë.
Ishte vetë astronauti Anil Menon ai që bëri të ditur lajmin përmes një postimi në platformën X, ku ndau edhe mënyrën se si ekuipazhi amerikan arriti të ushtronte të drejtën e votës, pavarësisht se ndodhet në orbitë.
“Po, mund të votoni edhe nga hapësira! Të tre anëtarët amerikanë të ekuipazhit patën privilegjin të votonin nga Stacioni Hapësinor. Ne plotësuam një fletëvotim elektronik dhe e dërguam në mënyrë të sigurt te zyrtarët përkatës të zgjedhjeve”, shkroi Menon.
Në një video të publikuar në rrjetet sociale, ai tregoi se kishte shndërruar përkohësisht hapësirën e tij personale në stacion në një qendër votimi. Pasi plotësoi fletën elektronike, Menon e dërgoi atë në Qarkun Harris, në Teksas, ku është i regjistruar si votues.
Yes, you can even vote from space! All three US crew members had the privilege of voting from space station. We filled out an electronic ballot and sent it securely to the election officials. pic.twitter.com/hJCExQ2nKr
— Anil Menon (@astro_anil) November 3, 2026
Kjo mundësi ofrohet falë një procedure të posaçme të NASA-s, e cila u garanton astronautëve pjesëmarrjen në zgjedhjet amerikane edhe gjatë misioneve afatgjata në hapësirë.
Procesi realizohet nëpërmjet Rrjetit Hapësinor të Afërt, pjesë e programit të Komunikimit dhe Navigimit Hapësinor (SCaN). Ky sistem mundëson shkëmbimin e të dhënave mes Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor dhe qendrave përkatëse në Tokë.
Fletët elektronike të votimit plotësohen nga astronautët dhe më pas transmetohen përmes një lidhjeje të koduar. Fillimisht, të dhënat mbërrijnë në Qendrën e Kontrollit të Misionit të NASA-s në Hjuston, për t’u përcjellë më pas te autoritetet zgjedhore. Procedura është ndërtuar në mënyrë të tillë që të ruhet konfidencialiteti i votës, duke kufizuar aksesin te astronauti dhe zyrtari i autorizuar zgjedhor.
Anil Menon ndodhet në ISS që prej 14 korrikut 2026, kur mbërriti me anijen kozmike ruse Soyuz MS-29, së bashku me kozmonautët Pyotr Dubrov dhe Anna Kikina. Ai është mjek urgjence dhe ka shërbyer më parë si mjek i parë i fluturimit në SpaceX, duke kontribuar edhe në mbështetjen e misionit historik Demo-2.
Menon u përzgjodh nga NASA në vitin 2021 dhe është pjesë e një misioni rreth tetëmujor, gjatë të cilit po zhvillohen eksperimente shkencore dhe testime teknologjike për misionet e ardhshme hapësinore.
Ndërkohë, Jessica Watkins dhe Luke Delaney iu bashkuan Stacionit Hapësinor më 1 tetor, në kuadër të një misioni të SpaceX. Pjesëmarrja e tyre në zgjedhje u realizua pa ndërhyrë në programin e zakonshëm të punës dhe kërkimeve shkencore në bord.
Votimi nga hapësira nuk është një risi për Shtetet e Bashkuara. Kjo mundësi u krijua në vitin 1997, kur Teksasi miratoi një ligj të posaçëm që u lejonte astronautëve të votonin gjatë qëndrimit në orbitë. Po atë vit, David Wolf u bë amerikani i parë që hodhi votën nga hapësira, ndërsa ndodhej në stacionin rus Mir.
Tradita është vijuar edhe në misionet e mëvonshme. Mes astronautëve që kanë votuar nga ISS është edhe Kate Rubins, e cila mori pjesë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020. Edhe në zgjedhjet e vitit 2024, katër astronautë amerikanë ushtruan të drejtën e tyre të votës nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor.
Pjesëmarrja e tre astronautëve në zgjedhjet e këtij viti u komentua edhe nga drejtuesi i NASA-s, Jared Isaacman, i cili e përmblodhi këtë moment me fjalët: “Jashtë planetit, por ende të pranishëm për të votuar”.
Kështu, ndërsa miliona amerikanë iu drejtuan qendrave të votimit më 3 nëntor për të përcaktuar përbërjen e re të Kongresit, tre qytetarë amerikanë e ushtruan këtë të drejtë nga një prej vendeve më të pazakonta të mundshme: hapësira, në një distancë prej rreth 400 kilometrash mbi Tokë.