Serbi/ Protestë masive e udhëhequr nga studentët në Beograd përpara zgjedhjeve të së dielës

Rreth 150 mijë mbështetës të lëvizjes studentore opozitare të Serbisë u mblodhën të enjten në qendër të Beogradit, me synimin për të rrëzuar nga pushteti partinë e udhëheqësit prej shumë vitesh, Aleksandar Vuçiç, në zgjedhjet vendimtare parlamentare që do të mbahen këtë fundjavë.

“Lista Studentore”, një lëvizje pa udhëheqës të vetëm, e përbërë nga kandidatë të mbështetur nga studentët, synon t’i japë fund më shumë se 14 viteve të qeverisjes së Partisë Progresive Serbe (SNS), një parti populiste e krahut të djathtë, e drejtuar nga Vuçiçi. Votimi do të zhvillohet të dielën.

Organizatat e shoqërisë civile kanë deklaruar se fushata është karakterizuar nga frikësimi, arrestimet dhe keqpërdorimi i burimeve publike.

“Kam ardhur për të mbështetur Listën Studentore, sepse të rinjtë më në fund më dhanë shpresë se është e mundur të jetosh në një vend normal”, tha Marija Nedeljkovic Radic, 47 vjeçe, teksa mbërriti në tubimin e studentëve.

“Vërtet, për herë të parë në jetën time, besoj se kjo është e mundur.”

Turma të mëdha njerëzish u drejtuan nga të gjitha anët drejt sheshit qendror Slavija të Beogradit, duke mbushur gjithashtu disa blloqe rrugësh përreth zonës.

Votimi i së dielës vjen pas gati dy vitesh protestash të udhëhequra nga studentët, të cilat nisën pas shembjes së një strehe betoni në stacionin hekurudhor të saporinovuar të Novi Sadit, në vitin 2024. Nga kjo tragjedi humbën jetën 16 persona.

Ngjarja, për të cilën përgjegjësia i është atribuar gjerësisht korrupsionit, shkaktoi disa nga protestat më të mëdha në Serbi që prej rënies së Slobodan Millosheviçit në vitin 2000.

Lëvizja kundër korrupsionit, e udhëhequr nga studentët universitarë, u zgjerua gradualisht: nga kërkesa për një hetim transparent mbi tragjedinë, ajo kaloi në kërkesën për zgjedhje të parakohshme.

Duke valëvitur flamuj me mbishkrimin “Studentët po fitojnë”, duke brohoritur dhe fishkëllyer, studentët dhe mbështetësit e tyre marshuan nëpër Beograd, përpara se të mblidheshin në sheshin Slavija, vendi ku janë zhvilluar disa nga protestat e tyre më të mëdha.

Arkivi i Tubimeve Publike, një grup i pavarur që monitoron numrin e pjesëmarrësve në tubime, vlerësoi se në protestë morën pjesë rreth 150 mijë persona.

“Ne po i japim fund 14 viteve të poshtërimit, kaosit dhe tradhtisë, si dhe dekadave gjatë të cilave interesat personale dhe partiake janë vendosur mbi interesat tuaja”, i tha turmës profesori universitar Jugoslav Gasic, një nga 250 kandidatët e Listës Studentore.

Turma brohoriti: “Fitore, fitore!”

“Ju meritoni më mirë dhe ne e dimë se si ta arrijmë këtë. Studentët po fitojnë!”, shtoi ai.

Votimi i së dielës vjen pas pothuajse dy vitesh protesta të udhëhequra nga studentët kundër qeverisjes së Vuçiçit.

Vuçiçi ka dominuar politikën serbe për më shumë se një dekadë, duke shërbyer si kryeministër ose president.

Përballë presionit në rritje, muajin e kaluar Vuçiçi shpalli zgjedhjet e parakohshme, duke krijuar sfidën më të madhe zgjedhore për partinë e tij që prej ardhjes në pushtet në vitin 2012.

Vuçiçi, i cili të enjten iu drejtua mbështetësve në një sallë sportive në kryeqytet, e ka akuzuar vazhdimisht lëvizjen studentore se është pjesë e një përpjekjeje për grusht shteti të financuar nga jashtë.

“Le të mos harrojmë kurrë se si u përpoqën të rrëzonin shtetin tonë. Le ta mbrojmë gjithmonë atë”, tha 56-vjeçari, i cili dha dorëheqjen nga posti i presidentit për të kandiduar për kryeministër.

“Le të dalim dhe t’i mposhtim! T’i mposhtim bindshëm!”, deklaroi ai, përpara se mbi turmën të hidheshin shirita të bardhë letre dhe tullumbace.

Shumë prej 250 kandidatëve të Listës Studentore, të cilët garojnë për 250 vendet në parlament, vijnë nga bota akademike ose janë figura që qëllimisht qëndrojnë jashtë politikës tradicionale.

Lëvizja ka një program të gjerë, por në thelb të tij qëndron zotimi për të luftuar korrupsionin.

Serbia nuk ka sondazhe të pavarura dhe të besueshme, ndërsa anketimet kanë prodhuar rezultate shumë të ndryshme.

Përkthyer: Altmedia.al/ Linku origjinal: https://www.theguardian.com/world/2026/oct/23/serbia-election-student-list-rally-belgrade-aleksandar-vucic