Organizata Botërore e Shëndetësisë i ka kërkuar Rusisë më shumë informacion rreth vdekjes së një punonjësi në një laborator kërkimor për murtajën në Siberi.
Ende nuk është e qartë saktësisht se çfarë e shkaktoi sëmurjen e punonjësit, por raportimet në media kanë shkaktuar shumë spekulime.
Zyrtarët rusë po vazhdojnë të hetojnë shkakun e vdekjes, por thonë se të gjithë personat që kishin pasur kontakt me studiuesin rezultuan negativë për murtajën pneumonike.
Pra, çfarë është murtaja pneumonike dhe sa e rrezikshme është?
Murtaja pneumonike është një infeksion shumë serioz i mushkërive, i përshkruar shpesh si forma më agresive e murtajës.
Lexo gjithashtu
Ekzistojnë edhe dy lloje të tjera të murtajës: murtaja bubonike, e cila prek nyjet limfatike; dhe murtaja septikemike, e cila prek gjakun.
Murtaja pneumonike mund të shfaqet pas një infeksioni fillestar nga një prej këtyre dy formave të tjera.
Simptomat përfshijnë vështirësi në frymëmarrje, dhimbje gjoksi dhe shpesh kollitje me gjak.
Ajo konsiderohet më e rëndë, por më pak e zakonshme se murtaja bubonike. Numri global i rasteve të infeksionit nga të treja format e murtajës ndryshon çdo vit, por mendohet se është diku midis 1,000 dhe 3,000 rasteve.
Shumica e këtyre rasteve janë të murtajës bubonike dhe shumë prej tyre ndodhin në Afrikën Qendrore, por raste shfaqen edhe në vende të tjera, përfshirë Rusinë, Indinë, Kinën dhe Shtetet e Bashkuara.
Prof. Piero Olliaro është profesor i Sëmundjeve Infektive të Lidhura me Varfërinë në Universitetin e Oksfordit. Ai tha: “Murtaja në vetvete nuk është zhdukur: bakteri që e shkakton atë, Yersinia pestis, vazhdon të ekzistojë te rezervuarët shtazorë në shumë pjesë të botës.
Rreth 200 lloje brejtësish mund të mbajnë këtë bakter, ndërsa rezervuarë të tij gjenden në të gjithë kontinentet e Amerikës, Euroazisë dhe Afrikës.
Prandaj, raste sporadike te njerëzit vazhdojnë të shfaqen, por mbikëqyrja e vazhdueshme, masat për kontrollin e infeksioneve dhe trajtimi efektiv me antibiotikë janë mjete të rëndësishme për të kufizuar ndikimin e tyre.”
Si përhapet?
Murtaja është një sëmundje infektive e shkaktuar nga bakteret që zakonisht gjenden te gjitarët e vegjël dhe pleshtat e tyre. Mund të infektoheni nëse ju kafshon një plesht i infektuar ose nëse keni kontakt me një kafshë të infektuar.
Megjithatë, transmetimi nga personi te personi i murtajës pneumonike është gjithashtu i mundur, përmes pikave të infektuara që dalin në ajër kur një person kollitet dhe më pas thithen nga një person tjetër, megjithëse kjo zakonisht kërkon kontakt mjaft të afërt.
Mund ta zhvilloni gjithashtu sëmundjen nëse keni pasur murtajë septikemike dhe infeksioni më pas përhapet në mushkëri. Mendohet se murtaja pneumonike ishte forma kryesore e murtajës pas asaj që njihet si Vdekja e Zezë, shpërthimi masiv që vrau miliona njerëz në të gjithë Europën gjatë shekullit XIV.
Dr. Zania Stamataki, profesore e asociuar e Imunologjisë Virale në Universitetin e Birminghamit, thotë se është e rëndësishme që studiuesit të jenë në gjendje të studiojnë sëmundje si murtaja. “E kuptoj pse njerëzit e konsiderojnë alarmuese idenë e murtajës në një laborator, ndaj ia vlen të shpjegohet pse kryhen këto kërkime,” tha ajo.
Murtaja nuk është një sëmundje vetëm e së kaluarës. Ajo vazhdon të jetë endemike në popullatat e brejtësve në Afrikë, Azi dhe Amerikë, dhe çdo vit shfaqen raste te njerëzit, përfshirë edhe shpërthime të formës pneumonike.
Diagnostikimi, zhvillimi i vaksinave dhe monitorimi i rezistencës ndaj antibiotikëve kërkojnë laboratorë që ruajnë dhe studiojnë organizmin e gjallë.
Kjo punë është thelbësore për t’u përgatitur ndaj shpërthimeve të sëmundjes.”
A mund të trajtohet?
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, murtaja pneumonike ka një periudhë shumë të shkurtër inkubacioni — ndonjëherë vetëm 24 orë.
Nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet shpejt, ekspertët paralajmërojnë se ajo është pothuajse gjithmonë fatale.
Por lajmi i mirë është se murtaja reagon mirë ndaj antibiotikëve, nëse trajtimi fillon herët.
Dr. Malick Gibani, profesor klinik i asociuar i Vaksinologjisë Bakteriale në Imperial College London, thotë se infeksioni njihet gjerësisht si një kërcënim serioz për shëndetin publik.
“Murtaja pneumonike është një formë shumë e rëndë e sëmundjes së murtajës.
Disa libra shkollorë thonë se, nëse nuk trajtohet, shkalla e vdekshmërisë është 100%, dhe në kohët moderne është e vështirë të kemi shifra plotësisht të sakta. Ajo mund të trajtohet me antibiotikë, veçanërisht nëse trajtimi fillon herët.
Prandaj, çdo person që mund të ketë pasur kontakt me një burim me rrezik të lartë mund t’i nënshtrohet profilaksisë pas ekspozimit me antibiotikë dhe/ose karantinës.”
Në rastin në Rusi, ende nuk është e qartë nëse personi që vdiq ishte i infektuar me murtajë pneumonike. Autoritetet në Rusi kanë bërë një deklaratë ku thuhet se testet kishin treguar “asnjë mikroorganizëm të lidhur me aktivitetin profesional të pacientit” – dhe për këtë arsye, në këtë fazë, ende nuk është plotësisht e qartë se çfarë ka ndodhur.
Presidenti amerikan Donald Trump tha se Uashingtoni po e shqyrtonte çështjen “me shumë vëmendje”, ndërsa Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) thanë se “nuk ka asnjë tregues për një kërcënim më të gjerë ndaj Shteteve të Bashkuara”.
Autoriteti i Shëndetit dhe Sigurisë në Mbretërinë e Bashkuar tha se po kërkonte më shumë informacion, por se rreziku për popullsinë britanike ishte “shumë i ulët”.
Marrë nga BBC/ Përkthyer nga Altmedia
Burimi bio: https://www.bbc.com/news/articles/cxdd8035jzn3o
