Kryeministri Edi Rama ka prezantuar një paketë të re ligjore që synon parandalimin e dhunës urbane, dëmshpërblimin e bizneseve të dëmtuara dhe ndëshkimin financiar të personave të përfshirë në grumbullime ku ushtrohet dhunë. Masat e propozuara parashikojnë gjoba deri në 500 mijë lekë, ndërsa përgjegjësia për dëmet e shkaktuara nga të miturit mund t’u kalojë prindërve ose kujdestarëve.
Paketa vjen pas protestës së zhvilluar të shtunën në Tiranë, ku u regjistruan përplasje, sulme me molotovë ndaj institucioneve dhe dëmtime të pronës publike e private.
Gjatë prezantimit, Rama akuzoi Partinë Demokratike për nxitjen dhe organizimin e akteve të dhunshme, duke pretenduar se selia e kësaj partie ishte përdorur si strehim dhe pikë furnizimi me lëndë plasëse. Këto deklarata përfaqësojnë pretendimet e kryeministrit lidhur me ngjarjet e protestës.
“Kemi gati paketën ligjore të masave kundër dhunës dhe anarkisë. Protesta paqësore mbrohet, dhuna ndëshkohet dhe dëmi paguhet nga shkaktari.
Përgjegjësia është vetjake, kufizimet do të jenë të përkohshme. Paketa është me 6 instrumente, një akt normativ për dëmshpërblimin e biznesit të vogël, ligj i posaçëm për riparimin e dëmeve në bizneset e vogla, disa ndryshime në ligjin për tubimet, regjistër elektronik i posaçëm për dhunuesit urbanë, një ndryshim në kodin e etikës së mësuesve dhe disa propozime për ndryshime në Kodin Penal të Shqipërisë”, u shpreh Rama.
Lexo gjithashtu
Dëmshpërblim deri në 100% për bizneset e vogla
Një nga shtyllat kryesore të paketës është kompensimi financiar i bizneseve që pësojnë dëme gjatë akteve të dhunës.
Sipas masave të prezantuara nga kryeministri, bizneset e vogla parashikohet të përfitojnë dëmshpërblim në masën 100% të dëmit, ndërsa për bizneset e mëdha kompensimi do të arrijë në 70%.
Paralelisht, Rama prezantoi edhe një nismë ligjore për riparimin e dëmeve, të mbështetur në parimin “Kush thyen, paguan”. Synimi, sipas tij, është që kostot e dëmeve të shkaktuara të përballohen nga personat përgjegjës dhe jo nga taksapaguesit.
Gjobë deri në 500 mijë lekë për personat në turmat ku ushtrohet dhunë
Një tjetër masë e parashikuar në paketën e re lidhet me ndëshkimin financiar të personave që qëndrojnë në turma, duke qenë në dijeni se aty po ushtrohet dhunë ose po shkatërrohet prona publike dhe private.
Sipas propozimit, gjobat mund të arrijnë deri në 500 mijë lekë. Nga kjo masë parashikohet të përjashtohen gazetarët, mjekët, vëzhguesit, nëpunësit në krye të detyrës dhe kalimtarët.
Për rastet që përfshijnë të miturit, paketa parashikon që përgjegjësia për pagesën e gjobave dhe mbulimin e dëmeve t’u kalojë prindërve ose kujdestarëve, sipas përcaktimeve ligjore.
Masat, sipas prezantimit të kryeministrit, synojnë të shtrihen edhe në grumbullimet sportive, kur gjatë tyre shkaktohen dëme materiale në pronën publike ose private.
Rama: Nuk ndëshkohet pjesëmarrja në protestë, por sjellja individuale
Duke shpjeguar qëllimin e nismës, Rama deklaroi se pjesëmarrja në një protestë nuk do të përbëjë në vetvete shkak për ndëshkim. Sipas tij, përgjegjësia do të përcaktohet në bazë të sjelljes së secilit individ dhe shkeljeve të kryera.
Kryeministri theksoi se paketa nuk synon të kufizojë lirinë e tubimit dhe të shprehjes, por të forcojë përgjegjësinë për aktet e dhunës dhe dëmet materiale.
Zbatimi do të varet nga aktet ligjore përfundimtare
Paketa e prezantuar synon të vendosë një kuadër të ri për kompensimin e bizneseve të dëmtuara dhe përgjegjësinë financiare të personave që shkaktojnë dëme gjatë protestave apo grumbullimeve të tjera.
Megjithatë, mënyra konkrete e zbatimit, kriteret për përfitimin e dëmshpërblimit dhe kushtet për vendosjen e gjobave do të varen nga përmbajtja përfundimtare e akteve ligjore dhe procedurat përkatëse.
Përpara hyrjes në fuqi, përcaktimet konkrete të paketës do të duhet të shqyrtohen në raport me legjislacionin në fuqi dhe garancitë për ushtrimin e lirive dhe të drejtave themelore.
