Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump dhe negociator i lartë i administratës amerikane, ka prezantuar një plan me pesë pika për krijimin e një kuadri më të gjerë të sigurisë evropiane.
Propozimi vjen në prag të bisedimeve të planifikuara mes Ukrainës dhe Rusisë, me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara, që pritet të zhvillohen javën e ardhshme në Abu Dhabi.
Sipas Kushnerit, presidenti Trump ka zhvilluar diskutime të avancuara me disa liderë evropianë për krijimin e mekanizmave afatgjatë të sigurisë, me synimin për të parandaluar konflikte të ardhshme.
Nisma amerikane vjen pas negociatave të zhvilluara në Bruksel, ku morën pjesë përfaqësues të Ukrainës, NATO-s, Bashkimit Evropian dhe partnerë të tjerë evropianë.
“Qëllimi ynë është të zhvillojmë marrëveshje praktike që do të trajtojnë shqetësimet e të gjitha palëve lidhur me sigurinë, do të ulin rrezikun e konflikteve të ardhshme dhe do të krijojnë një mjedis më të qëndrueshëm dhe më të parashikueshëm sigurie”, shkroi Kushner në platformën X.
Lexo gjithashtu
Pesë pikat e planit amerikan
Kushner prezantoi pesë objektiva kryesore për krijimin e një kuadri të ri të sigurisë në Evropë:
- Konsultime të përhershme për çështjet e sigurisë.
- Kanale të besueshme komunikimi gjatë periudhave të krizave.
- Transparencë më e madhe në aktivitetet ushtarake.
- Masa të ndërsjella për të ulur rrezikun e përshkallëzimit të konflikteve.
- Një kuadër i përhershëm për sigurinë dhe stabilitetin në Evropë.
Negociatori amerikan theksoi se Evropa dhe Rusia kanë hasur vështirësi për më shumë se tri dekada në krijimin e marrëveshjeve të qëndrueshme të sigurisë, ndërsa lufta e Rusisë kundër Ukrainës e ka bërë këtë sfidë edhe më komplekse.
Propozimet synojnë krijimin e mekanizmave të komunikimit të rregullt, rritjen e parashikueshmërisë dhe kufizimin e rrezikut të një përballjeje të ardhshme ushtarake.
Kushner: Asnjë vend nuk duhet të ketë veto mbi zgjedhjet e një tjetri
Një nga parimet e theksuara nga Kushner lidhet me të drejtën e shteteve për të përcaktuar në mënyrë të pavarur zgjedhjet e tyre në fushën e sigurisë dhe të aleancave.
Ai nënvizoi se çdo marrëveshje e ardhshme duhet të respektojë sovranitetin kombëtar, integritetin territorial dhe të drejtën e çdo shteti për të vendosur vetë mbi marrëveshjet e tij të sigurisë.
“Çdo vend do të ruajë të drejtën për të vendosur mbi sigurinë dhe aleancat e veta, dhe asnjë vend nuk do të ketë të drejtën e vetos ndaj zgjedhjeve sovrane të një vendi tjetër”, deklaroi ai.
Ky parim ka rëndësi të veçantë për Ukrainën, pasi synimi i saj për t’u anëtarësuar në NATO ka qenë prej vitesh një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes me Moskën.
Kushner sqaroi gjithashtu se NATO-ja do të vazhdojë të luajë një rol qendror në mbrojtjen kolektive të Evropës dhe se kuadri i propozuar i sigurisë do të mbështetet në institucionet ekzistuese, në vend që t’i zëvendësojë ato.
Bisedimet e paqes në Abu Dhabi
Kushner njoftoi se konsultimet do të vijojnë në kuadër të formatit të bisedimeve ku marrin pjesë Ukraina, NATO-ja, Bashkimi Evropian dhe partnerët evropianë.
Ai bëri të ditur gjithashtu se Rusia do të përfshihet në kuadër të negociatave për paqen.
Deklarata vjen në prag të bisedimeve trepalëshe të planifikuara për datat 10 dhe 11 nëntor në Abu Dhabi, me ndërmjetësimin e Uashingtonit.
Siç kishte raportuar më herët gjatë javës Kyiv Post, i dërguari i posaçëm amerikan Steve Witkoff kishte njoftuar për zhvillimin e negociatave, në të cilat pritet të diskutohen garancitë e sigurisë pas luftës, ulja e tensioneve, masat humanitare dhe hapat drejt përfundimit të konfliktit.
Kushner bëri të ditur se Uashingtoni do të jetë në konsultim të vazhdueshëm me qeveritë evropiane gjatë gjithë procesit. Ai la gjithashtu të hapur mundësinë e zgjerimit të bisedimeve në një format më të gjerë shumëpalësh, nëse negociatat shënojnë përparim.
Zelensky kërkon garanci të zbatueshme për sigurinë
Nisma amerikane vjen pas një bisede telefonike 90-minutëshe që presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky zhvilloi të mërkurën me të dërguarit amerikanë Jared Kushner dhe Steve Witkoff.
Sipas Kyiv Post, Zelensky deklaroi se Ukraina i kishte paraqitur tashmë propozimet e saj në Uashington dhe këmbënguli se çdo garanci sigurie pas përfundimit të luftës duhet të jetë detyruese dhe të shoqërohet me mekanizma konkretë zbatimi.
Presidenti ukrainas i kërkoi gjithashtu Shteteve të Bashkuara raketa shtesë interceptuese për sistemet kundërajrore Patriot, ndërsa Rusia vijon sulmet ndaj qyteteve dhe infrastrukturës energjetike të Ukrainës.
Propozimi i Kushnerit mbetet në fazën e diskutimeve dhe nuk përbën ende një marrëveshje të miratuar nga palët. Ecuria e tij pritet të varet nga negociatat e ardhshme dhe qëndrimet e Ukrainës, Rusisë, SHBA-së dhe partnerëve evropianë.
